Postacie

powrót »
Marek Antoni Nowicki
Ur. 05.03.1953r. w Siemiatyczach. 81-82 zatrudniony w Regionie Mazowsze OKZ NSZZ „S”. 82-88 radca prawny w wielu przedsiębiorstwach. 88-93 zatrudniony w Izbie Adwokackiej w Warszawie. 93-99 członek Europejskiej Komisji Praw Człowieka. 2005-05 rzecznik Praw Obywatelskich w Kosowie. 03-08 Prezes Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. Od stycznia 1981r. członek Solidarności (KZ przy Instytucie Problematyki Przestępczości przy Prokuraturze Generalnej), potem członek Krajowej Komisji Koordynacyjnej „S” Pracowników Prokuratury (istniejącej również w stanie wojennym), współpracownik – doradca prawny - Komisji Interwencji i Mediacji Regionu Mazowsze „S”. Od 1 pażdziernika 1981r. zatrudniony jako doradca prawny w tworzącym się Biurze Interwencji Ogólnopolskiego Komitetu Założycielskiego NSZZ RJ „S”. W okresie stanu wojennego do listopada 1982r. bez pracy. W okresie stanu wojennego i później pisał artykuły do różnych gazet podziemnych („KOS”, „Solidarność Narodu”, „Tygodnik Wojenny”) i kolportował książki (głównie wydawnictwa „Krąg”, ale i inne) oraz prasę podziemną (głównie „KOS” i „Tygodnik Mazowsze”, „ Prawo i bezprawie”, „Praworządność”). W 1982r. stworzył działający przez kilka miesięcy Ośrodek Badań i Analiz „ OBA”, który m.in. kanałami prasy podziemnej, jesienią przeprowadził, a następnie opracował ankietę o stosunku społeczeństwa do strajków i innych akcji protestacyjnych. Część osób współpracujących z OBA wzięło później udział w przygotowywaniu pierwszego raportu Komitetu Helsińskiego. Jesienią 1982r. z kilkoma innymi osobami ( m.in. Stefan Starczewski, Marek Nowicki, Jarosław Kaczyński) założył Komitet Helsiński w Polsce, który na początku 1983r. przygotował i przekazał na Konferencję Madrycką KBWE raport o łamaniu praw człowieka w PRL w okresie stanu wojennego. Był w tym okresie ( do 1989r.) współautorem wszystkich raportów i innych dokumentów Komitetu Helsińskiego oraz wydawanych przezeń publikacji. W okresie od 1983r. do 1987r. władze uporczywie odmawiały mu wpisu na listę adwokacką. 25 czerwca 1986r. po przeszukaniu w mieszkaniu zatrzymany przez Służbę Bezpieczeństwa, przetrzymywany przez 48 godzin do dyspozycji MSW w areszcie KD MO Warszawa Mokotów. Kilkakrotnie przesłuchiwany. Był doradcą prawnym struktur „ Solidarności” w regionach: Śląsko – Dąbrowskim (1988 – 1989), Podbeskidzie (1982 – 1989) i Mazowsze (1988 – 1992). W 1987-1988r. udzielał pomocy prawnej tworzącym się komitetom organizacyjnym „Solidarności” i monitorował sprawy dotyczące ich rejestracji przed Sądem Najwyższym. W 1987r. był inicjatorem listu siedmiu wybitnych prawników polskich do prezesa Trybunału Konstytucyjnego w sprawie braku pluralizmu związkowego w Polsce. W sierpniu 1988r. brał udział w strajku w kopalni „ Manifest Lipcowy” w Jastrzębiu jako doradca Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego; brał udział w negocjowaniu porozumienia, które umożliwiło zakończenie tego strajku.
Doradca podstolika górniczego w rozmowach Okrągłego Stołu. Wspólnie z prof. Janem Rosnerem i prof. Pawłem Czartoryskim autor tez do rozmów na temat górnictwa.
Członek komisji wymiaru sprawiedliwości Komitetu Obywatelskiego przy Lechu Wałęsie.
W 1989r. współtworzył Helsińską Fundację Praw Człowieka, której przez wiele lat był wiceprezesem, a od 2003 do lutego 2008r. prezesem. W 1990r. współtworzył Komisję Praw Człowieka przy Naczelnej Radzie Adwokackiej i przez dziesięć lat był jej przewodniczącym.
W 1990r. został członkiem Komitetu Wykonawczego a następnie pełnił funkcję prezydenta Międzynarodowej Helsińskiej Federacji Praw Człowieka (IHF) z siedzibą w Wiedniu.
W 1990r. współtworzył Polską Sekcję Międzynarodowej Komisji Prawników a potem był jej wiceprezesem i członkiem Zarządu. W latach 1995 – 1998 był członkiem Naczelnej Rady Adwokackiej. W latach 1990 – 1991 był członkiem kolegium redakcyjnego Tygodnika „Solidarność”. W latach 1993 – 1999 był członkiem z ramienia Polski Europejskiej Komisji Praw Człowieka w Strasburgu. W latach 2000 – 2005 był z ramienia ONZ rzecznikiem praw obywatelskich w Kosowie. Od 2007r. jest przewodniczącym Komisji Doradczej Praw Człowieka ONZ w Kosowie. Członek Komitetu Helsińskiego w Polsce, członek Komitetu Doradczego „Interights” w Londynie, członek Kapituły Nagrody Praw Człowieka Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy. Wykładowca Collegium Civitas, autor wielu książek i setek artykułów nt. praw człowieka w kraju i zagranicą.
Przeczytaj relacje: