Podstawą aikido jest zasada wtórnej inicjatywy. Polega ona na tym, że jakiekolwiek techniki walki mogą zostać wykonane tylko i wyłącznie wtedy, kiedy napastnik/rywal atakuje. W przypadku, gdy osoba ta zachowuje się biernie nie można nic zrobić – nie ma wówczas aikido. Na czym tak właściwie polega aikido i czy powinno się je nazywać sportem czy może raczej sztuką walki?

Aikido nie jest uważane za sport w takim znaczeniu, jak piłka nożna czy lekka atletyka. Powinno być raczej nazywane sztuką walki. W każdego rodzaju sztuce walki można doszukać się elementów samoobrony. Nie inaczej jest w tym przypadku. Jest to również jedna z najbardziej widowiskowych sztuk walki. Jego podstawą jest trening, który ma na celu naukę panowania nad swoim ciałem, samodyscypliny. Zaczynając trenowanie tej sztuki walki należy pamiętać, że nauka aikido trwa bardzo długo. Dążenie do doskonałości w wykonywaniu wszystkich technik okupione jest wieloma poświęceniami i ogromnym nakładem pracy. Po pierwsze należy nauczyć się panować nad sobą, własnym ciałem i własnymi słabościami. „Chodzi głównie o psychikę, a więc sposób opanowania siebie, własnego gniewu, tego co robimy z agresją partnera. Aikido jako sztuka walki dąży do zwalczania własnych niedoskonałości, barier, które nie pozwalają nam funkcjonować w normalnym życiu” - podkreśla Rafał Obrzud, sensei jastrzębskiego klubu aikido. Następny krok polega na nauce technik aikido, po to by ostatecznie być w stanie panować nad ruchami przeciwnika, by potrafić przewidzieć jego posunięcia i umieć wykonać odpowiedni unik, a następnie wykorzystać jego siłę przeciw niemu samemu. Wszystko to składa się na piękną i widowiskową sztukę walki, jaką jest aikido. „Sztuka walki to jest pewien artyzm. To nie jest tylko zamknięcie w klatce, założenie ochraniaczy i ta osoba, która jest największa, najsilniejsza zostaje zwycięzcą. Jest to sposób uczenia się logicznego myślenia, wykorzystywania pewnych ruchów, swojej siły, nawiązywania kontaktu np. wzrokowego, który jest bardzo ważny. Istotny w aikido jest również uchwyt”- dodaje pan Rafał.

Kiedy w jakiejś rozmowie padnie termin „sztuki walki” każdy potrafi podać choć jeden przykład. Często padają takie nazwy sztuk walki, jak: judo, tekwon-do czy karate. Mało kto wie, że istnieje również „coś takiego”, jak aikido. W Polsce nie ma ono jeszcze takiej popularności, jak w innych krajach świata, ale na treningach przybywa coraz więcej osób chętnych do poznania tej ciekawej odmiany sztuk walki. „Ideałem w aikido jest to, żeby nikomu nic się nie stało, nawet jeśli atak jest agresywny. Staramy się w odpowiedzi na uderzenie nie uderzać, w odpowiedzi na kopnięcie nie kopać, żeby partnerowi nie wyrządzić krzywdy. Odrzucamy, staramy się wykonywać rzuty, różnego rodzaju dźwignie po to, aby w jakiś sposób przemieścić lub opanować partnera i kontrolować jego agresję, tak żeby nie było możliwości spowodowania jakiejkolwiek kontuzji, gdyż kontuzja z punktu widzenia aikido jest nieetyczna. Dlatego też nie ma zawodów, gdyż mogłoby się to wiązać z różnego rodzaju kontuzjami np.: stawów barkowych czy nadgarstków.” - wspomina prowadzący zajęcia. Trenujący są w różnym wieku. Poczynając od bardzo młodych uczestników zajęć (dzieci w wieku szkoły podstawowej), a skończywszy na osobach starszych. Nie ma ograniczenia wieku w aikido. Każdy kto chce spróbować swoich sił jest mile widziany na zajęciach. „Uczestnicy ze sobą nie rywalizują, nie ma tutaj przemocy. Z młodzieżą prowadzone są zajęcia bardziej w kierunku ćwiczeń aerobowych, czyli ćwiczenia korekcyjne np.: na prosty kręgosłup czy też ćwiczenia związane z płaskostopiem, a raczej jego przeciwdziałaniu. Wspomagamy młodzież w dobrym rozwoju fizycznym. Natomiast osoby dorosłe ćwiczą już bardziej solidnie. Są to zajęcia zmierzające w kierunku sztuki walki, w zakres których wchodzą nauka miecza japońskiego, kija, noża oraz posługiwanie się tymi trzema elementami, a także walka wręcz.” - opowiada Sensei - „Najstarszy człowiek, który u nas ćwiczy ma 86 lat i zaczął ćwiczyć dwa lata temu.”

Jedną z części Polski, gdzie aikido zdobywa coraz większą popularność jest Śląsk. Bardzo szybko rozwijają się tutaj kluby aikido. Jednym z nich jest dojo Jastrzębie (dojo – czyli miejsce treningów np.: sala ćwiczeń). Śląski klub Kazoku ma swoje siedziby również w Rybniku, Katowicach, Raciborzu, Łaziskach, Jankowicach k/Rybnika czy Suszcu. Założycielem klubu Kazoku jest sensei (termin określający nauczyciela, mistrza lub starszego stopniem instruktora w japońskich sztukach walki) Rafał Obrzud 2 DAN AIKIKAI.

Na zajęciach panuje bardzo miła atmosfera. Kontakt pomiędzy uczestnikami treningów jest bardzo dobry, wzrokowo jest wyczuwalna różnica między ćwiczącymi. Bardziej zaawansowani ćwiczą z "młodszymi", owocuje to z treningu na trening lepszą płynnością ruchów (uke i tori) oraz zrozumieniem podstaw aikido. Sekcja dojo Jastrzębie posiada swoją stronę internetową (www.aikidojastrzebie.ovh.org) z której można dowiedzieć się wszystkiego o sekcji, treningach, a także trenujących tą sztukę walki.

Jednym z celów Klubu "Kazoku" dojo Jastrzębie jest utworzenie grupy dziecięcej, która mogłaby ćwiczyć za darmo w jednej ze szkół podstawowych. Taka grupa istnieje już w Jankowicach k/Rybnika dzięki zaangażowaniu Senseia oraz Urzędu Gminy. Jest to możliwe, gdyż klub "Kazoku" jako jedyny w Polsce uczestniczy w programie edukacyjnym prowadzonym w szkołach podstawowych i gimnazjach w oparciu o akceptacje Ministra Oświaty. Wśród ćwiczących, a przede wszystkim wśród młodych ludzi ćwiczenie aikido nie wzbudza agresji (w aikido nie ma zawodów), charakter kształtuje się w kierunku szacunku do przeciwnika (na macie do uke), samodyscypliny oraz rozwoju fizycznego. Klub prowadzi szkolenia oraz staże zapraszając na swoje doja wysokim stopniem sensei. Chętnie uczestniczy w pokazach sztuk walki propagując aikido. Organizowane są zagraniczne wyjazdy letnie i zimowe, które łączą treningi z wypoczynkiem. Jednak otwarcie takiej grupy nie jest możliwe bez pomocy i wsparcia ze strony władz szkoły, a niejednokrotnie i miasta. „Jeździmy na obozy letnie, zimowe, co parę miesięcy organizujemy staże czy spotkania z instruktorami z Poznania, Warszawy, którzy przyjeżdżają tutaj i prowadzą zajęcia. Z młodzieżą również organizujemy takie kilkudniowe wyjazdy, gdzie mają okazję poświęcić się przede wszystkim treningom (ćwiczą nawet po 16 godzin dziennie) i ciągle są tym pochłonięci”- wspomina pan Rafał i dodaje - „Występujemy również na festiwalach sztuk walki. Ostatnio wzięliśmy udział w II Festiwalu Sztuk Walki w Rybniku, gdzie reprezentowaliśmy ogół klubu, w naszym przypadku jest to obszar Śląska.”

Aikido jest wspaniałym sposobem na to, by coś zmienić w swoim życiu. „Dzieci, młodzież, osoby dorosłe bardzo się zmieniają. Aikido daje cały repertuar ćwiczeń, bo każdy ćwiczy inaczej. To zależy w dużej mierze od charakteru. Często to walka z samym sobą. Trzeba się zebrać po ciężkim dniu np. po pracy i iść na zajęcia. Nie każdemu się to udaje, bo nie każdy ma w sobie tyle samozaparcia.” - mówi Sensei, który prowadzi zajęcia. W dzisiejszych czasach, kiedy stres jest wszechobecny w naszym życiu (praca, szkoła, dom), kiedy zewsząd spadają na nas obowiązki, aikido jest sposobem, by to zmienić. Dzięki zajęciom zmienia się sposób, w jaki patrzymy na otaczający nas świat. Mimo wszystko należy pamiętać, że jest to ogromne wyzwanie, zarówno dla ciała, jak i dla psychiki. „To nie jest kwestia wejścia na salę i rzucania się na wszystkie strony, bardzo duży nacisk kładzie się na kulturę i etykę dalekiego wschodu. Jest to japońska sztuka walki. Stopnie mistrzowskie zdajemy u Japończyków na seminariach, które są organizowane przez Polską Federację Aikido lub też zagranicą przez kluby, które są zrzeszone w Aikido Aikikai (jest to fundamentalna organizacja aikido w Japonii). Wszystkie stopnie, czarne pasy potwierdzane są odpowiednimi certyfikatami. Osoby, które prowadzą zajęcia są po odpowiednim przeszkoleniu, więc posiadają odpowiednie uprawnienia.” - dodaje pan Rafał Obrzud. Należy nauczyć się wewnętrznego opanowania, doprowadzić do całkowitego relaksu, gdyż każde napięcie, stres powoduje zwolnienie reakcji. Aikido pokazuje, że przeciwnika można pokonać nie tylko poprzez użycie wobec niego siły. Nie zezwala na odpowiadanie przemocą na przemoc. Uczy, jak ustępować rywalowi, wykonywać poprawnie uniki, a można wręcz powiedzieć, że jest to pewnego rodzaju współpraca z przeciwnikiem. Trzeba również wiedzieć o tym, że aikido jest sztuką walki i nie ma żadnego związku z religią.